Mosse Lecture 2026 by TOM LANOYE
The 22nd Mosse Lecture will be delivered by Tom Lanoye (1958): one of the most celebrated authors in the Dutch-language world and one of its most widely read, with bestsellers such as Sprakeloos [Speechless], Ten oorlog [To War], Het derde huwelijk [The Third Marriage], and De draaischijf [The Turntable]. Much of his prose has been adapted for film, his plays have been performed at all major theater festivals in Europe, and his works have appeared in more than fifteen languages. He was the first person ever to receive the three most important lifetime achievement awards in the Dutch-language world: the Gouden Ganzenveer (2007), the Constantijn Huygens Prize (2013), and the Prize for Dutch Literature (2024).
“La littérature est politique (et vice versa)” [“Literature is political, and vice versa”]—is Lanoye’s motto, and this can also be understood in terms of queer politics. Lanoye engages in politics in a vivid and direct manner, as he explains in Sprakeloos: “I see no value in forced restraint as a representation of a storm or a symphony; I am not excited by austerity as an expression of abundance; I don’t give a shit about pastel shades and fragile aestheticism as a portrayal of real flesh and blood.” And, he writes, “… if ten terms exist for one and the same phenomenon, why should someone like me, of all people, use only one of them instead of all ten? Why should I not also try to invent a few new ones?” Such a rich vocabulary will come in handy for a lecture in this series, which has traditionally dealt with desires and passions from the wrong side.
The annual Mosse Lecture is an initiative of the George Mosse Fund Foundation, which seeks to promote gay and lesbian studies at the University of Amsterdam (UvA). Previous Mosse Lectures have been delivered by Hafid Bouazza, Marjan Sax, Ruud Douma alias Dolly Bellefleur, Bas Heijne, Maaike Meijer, Gerardjan Rijnders, Gerrit Komrij, Gloria Wekker, Stephan Sanders, M. Februari, Ted van Lieshout, Jet Bussemaker, Mohammed Benzakour, Hedy d’Ancona, Simone van Saarloos, Gert Hekma, Karin Spaink, Joke Swiebel, David Weissman, Haroon Ali, and Lisa Weeda.
George L. Mosse (Berlin, 1918 – Madison, 1999) was a prominent liberal historian of German-Jewish background who served as visiting professor of gay studies at the University of Amsterdam in 1988. Among other topics, he researched German National Socialism and its connection to masculinity, antisemitism, and homophobia.
Tuesday, June 9, from 5:30 to 6:30 PM, followed by a reception. Admission is free, but registration is required.
De 22e Mosse-lezing wordt gehouden door Tom Lanoye (1958): een van de meest gelauwerde auteurs van het Nederlands taalgebied en een van de meest gelezen, met bestsellers als Sprakeloos, Ten oorlog, Het derde huwelijk en De draaischijf. Veel van zijn proza werd verfilmd, zijn toneelwerk was te zien op alle grote theaterfestivals van Europa en werken van zijn hand verschenen in meer dan vijftien talen. Als eerste ooit werd hij bekroond met de drie grootste oeuvreprijzen van ons taalgebied: de Gouden Ganzenveer (2007), de Constantijn Huygens-prijs (2013) en de Prijs der Nederlandse Letteren (2024).
« La littérature est politique (en vice versa) » is Lanoye’s devies – en daarbij kan ook worden gedacht aan queer politics. Lanoye bedrijft politiek op een bloemrijke en directe wijze, zoals hij verklaart in Sprakeloos:“Ik zie geen heil in geforceerde verstilling als weergave van een storm of een symfonie, ik word niet wild van kaalheid als vertolking van weelde, ik heb schijt aan pasteltinten en breekbaar estheticisme als uitbeelding van waarachtig vlees en bloed.” En, schrijft hij, “…als er tien termen bestaan voor één en hetzelfde verschijnsel, waarom zou uitgerekend iemand als ik er dan slechts eentje gebruiken in plaats van al die tien? Waarom zou ik er niet ook nog een paar nieuwe bij proberen te verzinnen?” Zo’n rijke woordenschat komt goed van pas voor een lezing in deze reeks, waarin het vanouds gaat over lusten en liefhebberijen van de verkeerde kant.
De jaarlijkse Mosse-lezing is een initiatief van de Stichting George Mosse Fonds, die streeft naar het bevorderen van homo- en lesbische studies aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Eerdere Mosse-lezingen werden gehouden door Hafid Bouazza, Marjan Sax, Ruud Douma alias Dolly Bellefleur, Bas Heijne, Maaike Meijer, Gerardjan Rijnders, Gerrit Komrij, Gloria Wekker, Stephan Sanders, M. Februari, Ted van Lieshout, Jet Bussemaker, Mohammed Benzakour, Hedy d’Ancona, Simone van Saarloos, Gert Hekma, Karin Spaink, Joke Swiebel, David Weissman, Haroon Ali, en Lisa Weeda.
George L. Mosse (Berlijn 1918 – Madison 1999) was een vooraanstaande, liberale historicus van Duitse, Joodse komaf die in 1988 gasthoogleraar homostudies was aan de UvA. Hij deed onder meer onderzoek naar het Duitse nationaalsocialisme en de samenhang daarvan met mannelijkheid, joden- en homohaat.