2026: Tom Lanoye, “Mosse Fonds 2026 Lecture”

de Brakke Grond
Nes 45, 1012
KD Amsterdam
Netherlands

Sponsored by:
Stichting Mosse Fonds
IHLIA LGBTI Heritage
Universiteit van Amsterdam
Global Mosse Lecture Series

Lecture Description: De 22e Mosse-lezing wordt gehouden door Tom Lanoye (1958): een van de meest gelauwerde auteurs van het Nederlands taalgebied en een van de meest gelezen, met bestsellers als Sprakeloos, Ten oorlog, Het derde huwelijk en De draaischijf. Veel van zijn proza werd verfilmd, zijn toneelwerk was te zien op alle grote theaterfestivals van Europa en werken van zijn hand verschenen in meer dan vijftien talen. Als eerste ooit werd hij bekroond met de drie grootste oeuvreprijzen van ons taalgebied: de Gouden Ganzenveer (2007), de Constantijn Huygens-prijs (2013) en de Prijs der Nederlandse Letteren (2024).

« La littérature est politique (en vice versa) » is Lanoye’s devies – en daarbij kan ook worden gedacht aan queer politics. Lanoye bedrijft politiek op een bloemrijke en directe wijze, zoals hij verklaart in Sprakeloos:“Ik zie geen heil in geforceerde verstilling als weergave van een storm of een symfonie, ik word niet wild van kaalheid als vertolking van weelde, ik heb schijt aan pasteltinten en breekbaar estheticisme als uitbeelding van waarachtig vlees en bloed.” En, schrijft hij, “…als er tien termen bestaan voor één en hetzelfde verschijnsel, waarom zou uitgerekend iemand als ik er dan slechts eentje gebruiken in plaats van al die tien? Waarom zou ik er niet ook nog een paar nieuwe bij proberen te verzinnen?” Zo’n rijke woordenschat komt goed van pas voor een lezing in deze reeks, waarin het vanouds gaat over lusten en liefhebberijen van de verkeerde kant.

Lecture Series Description: The annual Mosse lecture is an initiative of the George L. Mosse Fonds to promote the study of gay/lesbian history at the University of Amsterdam (UvA). It is organized in collaboration with IHLIA LGBTI Heritage. Mosse Lectures have been given by Hafid Bouazza, Marjan Sax, Ruud Douma aka Dolly Bellefleur, Bas Heijne, Maaike Meijer, Gerardjan Rijnders, Gerrit Komrij, Gloria Wekker, Stephan Sanders, M. Februari, Ted van Lieshout, Jet Bussemaker, Mohammed Benzakour, Hedy d’Ancona, Simon(e) van Saarloos, Gert Hekma, Karin Spaink, Joke Swiebel, and David Weissman.

De jaarlijkse Mosse-lezing is een initiatief van de Stichting George Mosse Fonds, die streeft naar het bevorderen van homo- en lesbische studies aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Eerdere Mosse-lezingen werden gehouden door Hafid Bouazza, Marjan Sax, Ruud Douma alias Dolly Bellefleur, Bas Heijne, Maaike Meijer, Gerardjan Rijnders, Gerrit Komrij, Gloria Wekker, Stephan Sanders, M. Februari, Ted van Lieshout, Jet Bussemaker, Mohammed Benzakour, Hedy d’Ancona, Simone van Saarloos, Gert Hekma, Karin Spaink, Joke Swiebel, David Weissman, Haroon Ali, en Lisa Weeda.

Tom Lanoye (1958) is one of the most acclaimed and widely read authors in the Dutch-speaking world, with bestsellers such as Sprakeloos, Ten oorlog, Het derde huwelijk, and De draaischijf. Much of his prose has been adapted for film, his plays have been staged at all major European theater festivals, and his works have been published in more than fifteen languages. He is the first person ever to be awarded the three most prestigious lifetime achievement awards in our language area: the Gouden Ganzenveer (2007), the Constantijn Huygens Prize (2013), and the Prize of Dutch Letters (2024).

« La littérature est politique (en vice versa) » is Lanoye’s motto – and this can also be understood in terms of queer politics. Lanoye engages in politics in a florid and direct manner, as he explains in Sprakeloos: “I see no merit in forced stillness as a representation of a storm or a symphony, I am not thrilled by bareness as an interpretation of opulence, I don’t give a damn about pastel shades and fragile aestheticism as a depiction of true flesh and blood.” Such a rich vocabulary is well-suited for a lecture in this series, which has traditionally dealt with the lusts and passions from the ‘wrong side’.

George L. Mosse (Berlijn 1918 – Madison 1999) was een vooraanstaande, liberale historicus van Duitse, Joodse komaf die in 1988 gasthoogleraar homostudies was aan de UvA. Hij deed onder meer onderzoek naar het Duitse nationaalsocialisme en de samenhang daarvan met mannelijkheid, joden- en homohaat.